Παθητικότητα λαού και χιπ χοπ ως αντιστάθμισμα

Το σήμερα, η παθητικότητα και η ραπ

Μιλώντας για μουσική και αυτή του δρόμου που δεν είναι κάποια άλλη εκτός από τη ραπ έχει ανέβει ή κατέβει (θα το εξηγήσω αργότερα) πάρα πολύ. Βλέπεται δεν είναι πλέον η μουσική ένα πράγμα δυσεύρετο που για να το ακούσεις πρέπει πρώτα να ψάξεις σε κατάστημα με δίσκους για να τη βρεις, να πας στο σπίτι κάποιου φίλου που έχει ένα πολύπλοκο ηχοσύστημα για να την ακούσεις. Πλέον με το πάτημα ενός κουμπιού μπαίνεις και ακούς ό,τι θέλεις εύκολα, γρήγορα και δωρεάν. 

Η εύκολη πρόσβαση στη μουσική έφερε το τέλος της εποχής των «ρομαντικών» ας μου επιτραπεί ο όρος. Αυτό που εννοώ είναι ότι οι νέοι της δεκαετίας των 80’ αγόραζαν ένα δίσκο και τον άκουγαν μέχρι να καταφέρουν να βάλουν πέντε φράγκα στην άκρη για να πάρουν ένα καινούριο. Το αίσθημα της ικανοποίησης από τη μουσική δεν κρατούσε για λίγες ώρες αλλά μπορεί να περνούσαν μήνες και στα ηχεία τους εξακολουθούσε να παίζει ο ίδιος ήχος. 

Τώρα ισχύει το ίδιο; Ο άνθρωπος έχει γίνει καταναλωτής σε όλες τις εκτάσεις της ζωής του. Μέχρι να ακούσει κάτι ή να καταλάβει κάτι γυρεύει ήδη το καινούριο. Καταντήσαμε έτσι να ζούμε στην εποχή των πυροτεχνημάτων. Και όχι, δεν είναι κάποιος 40χρονος boomer που το λέει αυτό. Στο μεταξύ πυροτέχνημα έχουν γίνει τα πάντα, η ευτυχία έχει γίνει πρόσκαιρη, οι σχέσεις εφήμερες ενώ μέχρι και η μουσική έχει γίνει «fast food». Και είναι πολλοί οι "καλλιτέχνες" των οποίων τα τραγούδια είναι βασισμένα στο ωραίο, το φιλτραρισμένο και το catchy.

Μην τα ισοπεδώνουμε όλα όμως. Στην εποχή των “fast food” υπάρχουν καλλιτέχνες που μένουν σταθεροί στην προσπάθεια του περιθωρίου κόντρα στη σαπίλα του περιθωρίου. Εγώ θα έλεγα είναι αυτοί που έχουν κάτι να πουν και δεν το κάνουν απλά για να το κάνουν με το πρόσχημα του «είναι η δουλειά μου». Σ’ αυτούς για μένα κατατάσσεται και ο Αλέξανδρος Λαναράς ή απλώς ΛΕΞ.

«Από δίπλα εχω ένα μπάτσο που όλο σταβοκοιτάει τον μετανάστη απ΄τον 5ο κι ας του χαμογελάει» είχε πει ο ΛΕΞ στις «πολυκατοικίες» σε ένα τραγούδι που μιλάει για κάτι άλλο εκτός από την εικόνα που βλέπει ο ίδιος στην κοινωνία όπου ζει. Τα τραγούδια του όπως και άλλων καλλιτεχνών είναι τα βιώματα του, αυτά που συναντά κάθε μέρα στο δρόμο και με προβλήματα της ίδιας κοινωνίας. Εκτείνει το αφήγημα του μιλόντας για την ανεργία των νέων που ψάχνουν να βρουν μια λύση στην Ελλάδα των «600 ευρώ», για την άνοδο της ακροδεξιάς και άλλα όσα κάνουν μια κοινωνία να νοσεί.

Τα προβλήματα βρίσκουν όντως τη διέξοδο μέσω της μουσικής του ραπ για να εκφραστούν και στην μικρή μας νήσο. Όταν ο Julio είχε γράψει πως «εν με τον ήλιο που εννά μας τα πιάν τα σπίτια μας» στο τραγούδι του με τίτλο «Άνθρωπος Σούβλα» αποτύπωσε την παθητικότητα ενός λαού μέσα σε ένα στίχο. Αν αναλογιστούμε τα τραύματα της ίδιας μας της χώρας ό,τι έγινε σε αυτό το τόπο και ξυπνά κακές μνήμες έγινε μέσα στον «πίρουλλο», όταν ο κυπραίος "καπάρτιζε" όπως λέει και στο τραγούδι.

Η παθητικότητα μας ως λαός μας εκφράζεται μέσω της μουσικής και είναι αναγκαία στην οικοδόμηση συνειδήσεων που νοιάζονται το τόπο τους. Για τις κακουχίες ενός λαού που δεν προσπαθεί να επιρρίψει ευθύνες σε μετανάστες και πρόσφυγες για την ανικανότητα της πολιτικής του ηγεσίας. Θυμηθείται το 2013 όταν έγινε το κούρεμα σύσσωμος ο ενεργός πολίτης Κύπριος έτρεξε να καταδικάσει αυτά που γίνονται μέσω μιας μεγάλης πορείας που ακολούθησε. Η πορεία αυτή ήταν τα καρναβάλια(!) 

Σ' αυτό που ανέφερα προηγουμένως είναι και κομμάτια απο ράππερς που αφορούν την προσφυγιά. Μην ξεχνάμε πως η μουσική ξεκίνησε απο καταπιεσμένους και απο το περιθώριο όμως δυστυχώς ή ευτυχώς μετακύλησε και έγινε το mainstream των εποχών και ο σκοπός της λειτουργεί πλέον κάπως παρερμημευμένα. Στην αρχή έθεσα το ερώτημα του αν τελικά ανέβηκε η κατέβηκε γεγονός που με όσα όλα αυτά δεν είναι σίγουρο.

Αν σκεφτεί κανείς πόσοι πλέον κάνουν μουσική θα δει ότι ναι όντως είναι τόσοι πολλοί και κάθε μέρα ξεπετάγεται ακόμη ένας. Οπότε ναι απο αυτή την άποψη έχει καταγραφεί τεράστια άνοδος του είδους. Πόσοι όμως προσπαθούν να αφυπνίσουν τον άνθρωπο να γίνει πιο αντιδραστικός και να σταματήσει να είναι γρανάζι. "Είμαι η άμμος στα γρανάζια σας κουφάλες" είχαν γράψει σ' ένα τραγούδι τους η Social Waste που πάντρεψαν το ελληνικό χιπ χοπ με την αντεξουσία...

Είναι παγίδα η τραπ κουλτούρα;

 Είναι παγίδα η  τραπ κουλτούρα;  

Γιάννης Θεοδωρίδης 

Ξεκίνησε ως ένα παρακλάδι της Hip hop σε με το πέρασμα του χρόνου έγινε γνωστό που φτάνουμε στο σήμερα που είναι πλέον έντονο το στοιχείο της τραπ στην Ελλάδα και στην Κύπρο. Πλέον το είδος τραπ είναι mainstream. H τραπ προέρχεται από τον Νότο των ΗΠΑ, στην Ατάλαντα και στην Τζόρτζια. Σύμφωνα με τον Max Besora συγγραφέα του βιβλίου trapologia 2018 η Τραπ είναι υποείδος της ραπ μουσικής που εμφανίστηκε στις αρχές της δεκαετίας του 1990. Στις φτωχότερες γειτονίες, στα σπίτια οπού παράγονται και πωλούνται κρακ και αλλού είδους ναρκωτικά. Ακόμη, στην πορεία του χρόνου έγινε μόδα η προσπάθεια να βγεις από την φτώχια και να γίνεις πλούσιος. Ειδικότερα στις δεκάτιζες του 70, 80 και 90 στο αμερικανικό όνειρο ένας μαύρος δεν θα πλούτιζε διαφορετικά. Επιπρόσθετα, ήταν ένας τρόπος εκδίκησης για τα παιδιά των γκέτο να γίνουν διάσημοι πλουσίου ραπερς. 

 Βγαίνει προς τα έξω και εξυμνείται ένας τρόπος ζωής γεμάτο γούνες, πανάκριβα αυτοκίνητα, ατέλειωτο χρήμα, ξεσάλωμα, παρουσίαση του γυναίκειου φύλου ως σεξουαλικό αντικείμενο, κότερα ,ελικόπτερα, ουσίες. Οι τραππερς πλέον ισχυρίζονται ότι έχουν πλουτίσει από την μουσική τους και έχουν ως αγαπημένο τους χόμπι να αποδεικνύουν το κασέρι όπως είναι στο δικό τους λεξιλόγιο που στο δικό μας είναι το χρήμα, αλλά φυσικά δεν ξεχνάνε τις χρυσές αλυσίδες τα ρολόγια και τα χρυσά τους δόντια. Έχουν πάρει όλοι αυτοί την κουλτούρα από το εξωτερικό εκεί που όντως υπάρχουν αληθινά ghetto και όχι προσομοιώσεις, έχουν φέρει ένα τολμηρό λεξιλόγιο με βασικό τους στόχο να εντυπωσιάσουν τα μικρά παιδιά που τους ακολουθούν πιστά σε κάθε τους κίνηση τους και ανυπομονούν για την επόμενη τους κυκλοφορία να την ακούσουν πρώτη και να βρίσκονται στην πρώτη σειρά στις συναυλίες τους. Οι πραγματικότητα είναι ότι οι περισσότεροι από αυτούς τίποτα αυτά που επιδεικνύουν προς τα έξω ότι τους ανήκει ή ότι ασχολούνται με «βερια» ( διακίνηση ναρκωτικών) δεν είναι αλήθεια. Τα ακριβά αμάξια στα video clip είναι το πιο πιθανό ενοικιασμένα, οι κοπέλες που παρουσιάζουν ημίγυμνες σαν αντικείμενα πόθου είναι μονύελε που το πιο πιθανό συμμετέχουν για αναρπάξουν και αυτές κάποια δημοσιότητα είτε αφιλόκερδος είτε επιώ πληρωμής. 

Ένα ερώτημα που έχουμε όλοι είναι στο που βρίσκουν τα λεφτά οι τραπείς, είναι όντως από τα «βερια» ; . Η μισή Ελλάδα τοτε ασχολείται με τα «βερια» αφού κάθε γειτονιά έχει τον τραππερ της σήμερα. Ποτέ δεν ξέρεις την αλήθεια, αλλά αυτό που σγουρά  ισχύ και είναι κοινό μυστικό είναι ότι ασχολούνται με την διακίνηση ναρκωτικών  το πρώτο που θέλουν να κρατήσουν είναι κρυφη την ταυτότητα τους και δεν το βγάζουν προς τα έξω και το κάνουν διαφήμιση για το πως βιοπορίζονται . Η τζάμπα μαγκιά που εκφράζεται και μέσω των λέξεων θα μπορούσαμε ευκολά να πούμε ότι είναι η αχίλλειος πτέρνα της ελληνικής τραπ -  σε συνδυασμό με την τοξική πατριαρχία που αποκρυσταλλώνεται στις ρίμες και τη φιλοσοφία πολλών, των περισσότερων τραγουδιών. Αλλά μέσα από μια διαφορετική ματιά  , αυτή ακριβώς μπορεί να είναι και η επιτυχία της τραπ, ότι δηλαδή μεταφέρει άφιλτρες τις ριζωμένες, αν και παρωχημένες, αντιλήψεις και συμπεριφορές που, απ’ ό,τι φαίνεται, προικοδοτεί η μία γενιά στην επόμενη. Η τραπ ως ένα πεδίο επιχειρηματικό δραστηριότητας συντονίστηκε απόλυτα με τον τρόπο που βρίσκουμε και καταναλώνουμε προϊόντα και υπηρεσίες. Όταν αυτό το συγκριτικό πλεονέκτημα συνάντησε το ταλέντο παραγωγών και μουσικών, τότε το είδος κυριάρχησε πρώτα στις ΗΠΑ και έπειτα σε όλο τον πλανήτη. Αυτό που είναι όντως αλήθεια είναι το  οι εκατομμύρια προβολές στο Youtube, δεν λεμέ ότι οι trapper δεν έχουν κανένα ταλέντα να αναδείξουν γιατί όντος κάποιοι από αυτούς έχουν πολύ ωραία αισθητική όσο αφορά την μουσική τους και τα τραγούδια τους σου κεντρίζουν το ενδιαφέρον, αναμφίβολα κάποιοί ξέρουν να ραπαρουν καλά, ο ήχος τους δίνει ενέργεια σε αυτόν που τους ακούει. Πρέπει να το παραδεχθούμε όμως ότι ναι είναι τόσο διαδεδομένη και οι τράπερ τόσο επιδραστικοί που θα μπορούσαν να εμπνεύσουν ή να σπρώξουν το κοινό τους που είναι σε μικρή ηλικία  τους προς την αναθεώρηση. Αυτό που πρέπει να τονίσουμε ότι υπάρχει κίνδυνος μια παγίδα όπως σημαίνει και η λέξη τραπ για κάποιο παιδί που ακούει τον αγαπημένο του τραπώ καλλιτέχνη που αναζητά τον εαυτό του να ακολουθήσει τους στίχους τους. Πολλές φορές η θεματική των τραπ κομματιών συγκρίνεται με αυτή των παλαιότερων τραγουδιών της ροκ που εμπεριείχε και αυτή τα ναρκωτικά που δεν είναι καθόλου επικίνδυνοι πάντα με την σωστή παιδεία από την οικογένεια και τα σχολεία τα παιδιά αναγνωρίζουν ότι είναι απλά ένα τραγούδι, αν οι γονείς αν φτάσουν στο αντίθετο άκρο και απαγορεύσουν στα παιδιά τους να ακούνε τραπ μουσική το παιδί θα αντιδράσει το πιο πιθανό. Όλα είναι θέμα παιδείας. 

Με την πάροδο του χρόνου το πιο πιθανό  το τραπ δεν θα παραμείνει στις αρέσκειάς των ανθρώπων γιατί δεν το χρειάζονται, δεν χρειάζεται την επιδείξει πλούτου και τους άδειους στίχους, το τραπ λοιπών έχει ημερομηνία λήξης. Δεν έχει κάτι ουσιώδεις να δώσει στο κοινό για αυτό  σε λίγο πιστεύω θα το αποβάλει ο κόσμος γιατί η αλήθεια δεν πιστεύω ότι το χρειάζεται.